بيت در دوران امام رضا عليه السّلام خيلى بالا بوده است . به‌هرحال ، بعد هم كه اختلاف امين و مأمون پيش آمد و جنگ و جدال بين خراسان و بغداد پنج سال طول كشيد ، همهء اين‌ها موجب شد كه على بن موسى الرضا عليه السّلام بتوانند كار وسيعى بكنند كه اوج آن به مسئلهء ولايتعهدى منتهى شد . متأسفانه آن‌جا هم باز با حادثهء شهادت ، اين رشته قطع شد و يك دوران جديدى آغاز گشت كه دوران محنت و غم اهل بيت است . به نظر بنده ، از دوران امام جواد عليه السّلام به بعد براى اهل بيت بدتر و محنت‌بارتر از همهء اوقات است . اين ترسيم كلى از زندگى سياسى ائمه عليهم السّلام بود كه عرض شد . همان‌طور كه قبلا گفته شد ، من بحث خود را دو قسمت كرده بودم . يك قسمت ترسيم كلى بود كه تا اينجا تمام مىشود . قسمت ديگر ، نمودارهايى از حركات مبارزى در زندگى ائمه است كه شايد وقت كافى اكنون براى بيان آن نباشد و لازم باشد كه بيش از اين مزاحم برادران عزيز و دوستان ارجمند نشوم . اما آن چيزهايى كه به نظر من رسيد و فرصت كردم در ظرف دو روز گذشته چند ساعتى كار كنم و در ميان يادداشت‌هاى قديمىام آن‌ها را گرد بياورم اين‌هاست كه عناوين آن‌ها را ذكر مىكنم . البته عناوين قابل بحث فقط اين‌ها نيست . اما من براى اين‌كه اگر ديگران بخواهند كار كنند موضوعاتى در اختيارشان باشد بخشى از عناوين را عرض مىكنم . يكى از مسائل ، ادعاى امامت و دعوت به امامت است كه اين در زندگى ائمه عليهم السّلام هر جا هست نشانهء حركت مبارزى است و اين يك فصل مبسوطى است كه روايات آن در ابواب مختلف وجود دارد ؛ از جمله روايت : « الأئمّة عليهم السّلام نور اللّه » ؛ « 1 » ( ائمه نور خدايند ) در كافى و روايت امام هشتم عليه السّلام در معرفى امامت « 2 » و نيز روايات متعدد در زندگى امام صادق عليه السّلام و مجادلات اصحاب ايشان با طرف‌هاى گوناگون و روايات مربوط به زندگى امام حسين عليه السّلام در هنگام دعوت اهل عراق و روايات فراوان ديگر . مسئلهء ديگر ، برداشت خلفا از ادعاها و كارهاى ائمه عليهم السّلام است . شما مىبينيد كه از زمان

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 194 . ( 2 ) . شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا عليه السّلام ، تحقيق شيخ حسين اعملى ، بيروت ، مؤسسه اعلمى للمطبوعات ، چ اول ، 1404 ، ج 1 ، ص 216 .